Στην αρχή ήταν η σιωπή
8zbeKb

Μετά υπάρχουν πράγματα που τίποτα δεν ξέρουμε σίγουρα γι αυτά. Ισως στο Σύμπαν να γεννιέται συνεχώς ύλη από το μηδέν. Ισως μια μεγάλη έκρηξη να δημιούργησε το χώρο και το χρόνο. Ισως μια ανώτερη δύναμη να δημιούργησε τα πάντα, βάζοντας τον άνθρωπο και το αυτί του, στο κέντρο του σύμπαντος. Ισως τίποτα απ’ όλα αυτά να μην ισχύει. Ποιός ξέρει;

The Sound of the Big Bang

Το σύμπαν κινείται, παράγοντας ήχο, που δεν μπορούμε να ακούσουμε, μια κι ο ήχος δεν ακούγεται στο κενό. Ομως, τα διαστημόπλοια Voyager I και ΙΙ και Cassini, “έπιασαν” την κίνηση αυτή που παράγει διάφορες μορφές κυμάτων, κατέγραψαν τις ηλεκτρομαγνητικές δονήσεις των ουρανίων σωμάτων που παράγουν ήχο, που σε κάποιες περιπτώσεις υπέστη επεξεργασία για να μπορέσουμε να τον ακούσουμε. Μέσω της NASA κυκλοφορούν από τη δεκαετία του ’80 διάφορες ηχογραφήσεις, άλλες προϊόντα επεξεργασίας κι άλλες όχι, επιβεβαιώνοντας τη θεωρία του Πυθαγόρα για τη μουσική του σύμπαντος.

https://www.youtube.com/watch?v=AxEa5KdPFRw

https://www.youtube.com/watch?v=X0r9jd2KWNA&list=PL134D6C9D253DE81C

Αγγιξε τον ήχο!

Beethoven_Deaf_by_ArtigasΗ καταγραφή των δονήσεων των ουρανίων σωμάτων από τα μηχανήματα της NASA, εξηγεί πως μπορεί κάποιος που δεν έχει την αίσθηση της ακοής να νιώσει τον ήχο μέσω των δονήσεων που παράγει ένα αντικείμενο. Ολοι γνωρίζουν πως ο Μπετόβεν έγραψε το πιο διάσημο έργο του θεόκουφος, λαμβάνοντας τις δονήσεις του πιάνου μέσω του ξύλου που είναι καλός αγωγός των ηχητικών κυμάτων. Η ταινία για τη ζωή της κουφής μουσικού κρουστών Evelyn Glennie, “Touch the Sound” θά πρεπε να προβάλλεται σε σπουδαστές της μουσικής, όσο και σε κωφάλαλους.

Παρακολουθείστε εδώ μια ομιλία της Evelyn Glennie με θέμα “Πώς να ακούτε αληθινά”

Ο πρώτος ήχος μετά τη σιωπή

Roger-Waters-Music-From-The-Bo-63796

Ο πρώτος ήχος που ακούμε μετά τη σιωπή, είναι ο χτύπος της καρδιάς της μητέρας μας. Ετσι η ύπαρξή μας ξεκινάει με τη γνώση του ρυθμού και συνεχίζει με το κλάμα και τον ήχο της αναπνοής.

«Ξεκινάμε να ακούμε λίγο πριν από τον πέμπτο μήνα της κύησης,τρόπον τινά.. οστέινα, μέσα από τη σπονδυλική στήλη της μητέρας μας» αναφέρει το άρθρο αυτό που βρήκα στο https://kosmaser.wordpress.com

Και καθώς ο ανθρώπινος νους αρχίζει να αντιλαμβάνεται τον κόσμο, επιθυμεί να επικοινωνήσει με το λόγο και να εκφραστεί με τη μουσικότητα της φωνής του. Ετσι με το ρυθμό πορεύεται ο άνθρωπος και με το τραγούδι, ως το τέλος της ζωής του κι αν είναι τυχερός μαθαίνει απ τους γονείς του να ακούει τη μουσική του σώματός του κρατώντας το σε αρμονία με τη φύση όσο αυτή το συνοδεύει μέσα στο χρόνο με τις μεταβολές της.

Womb Sounds and Heartbeats

Εδώ και χιλιάδες χρόνια στην ασία, γνωρίζουν πως να διατηρούν το σώμα και το πνεύμα τους σε αρμονία με το σύμπαν, ενώ αυτοσυγκεντρώνονται στον ήχο της βαθειάς αναπνοής, αυτής που προέρχεται από το κέντρο του σώματος και ζεσταίνει το λαιμό την ώρα του διαλογισμού. Στα αρχαία βουδιστικά κείμενα περιγράφονται αυτές οι τεχνικές που σήμερα αξιοποιούνται από τη βιομηχανία του new age και κατηγοριοποιούνται σε διάφορες υποτιθέμενες σχολές με στόχο την εμπορευματοποίηση. Αν απομονώσουμε τη βασική ιδέα που μόλις εξήγησα, το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικά απλό και όλα καταλήγουνε ξανά στον άνθρωπο που ανακαλύπτει τη σχέση του με το σύμπαν και φτάνει -αφού πρώτα ρυθμίσει την αναπνοή του με τη φυσική αρμονία- στην αρχή των πάντων που είναι Ενα, όπου δεν υπάρχει ποτέ σιωπή, αφού όλα βρίσκονται εν κινήσει.

Ο Brion Geesin και ο Roger Waters έγραψαν το σάουντρακ σε ένα ένα ντοκυμανταίρ για το ανθρώπινο σώμα, όπου ντύνουν μουσικά με ιδιοφυή τρόπο τις λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού

 

28e1124f1038ca4074cb5830d895955cΟ ΑΝΕΜΟΣ ΣΤΙΣ ΚΑΛΑΜΙΕΣ

Η συνεχής κίνηση της πνευματικής και υλικής ύπαρξης αποκαλύφθηκε ταυτόχρονα στον Ηράκλειτο και το Λάο Τσε. Ο δεύτερος στο Τάο Τε Τσιγκ διατύπωσε το δρόμο για το πως ο άνθρωπος μπορεί να διατηρεί την αρμονία με αυτή την κίνηση. Σε ότι μας αφορά, όταν ο μουσικός μπορεί να ακολουθήσει το δρόμο της σοφίας, μπορεί να ακούσει και τη μουσική αυτής της αέναης κίνησης και μπορεί να μάθει από την επανάληψή της.
“ανάμεσα στο άπειρο και στη γη το διάστημα είναι ένα τεράστιο κενό ανεξάντλητο. Αν το ανακινήσεις, πλούσια θα είναι τα δώρα του”

Ο γέρο σοφός κάθεται στην κορφή ενός λόφου κάτω από ένα μεγάλο δέντρο και βάζει σε ταυτόχρονη κίνηση την αναπνοή και την καρδιά του με τη φύση ακούγοντας τους ήχους της. Δεν έχει κανένα σκοπό, καμιάν επιθυμία.

“Φτάσε ως την έσχατη κενότητα και πρόσεξε πως όλα τα πράγματα εργάζονται. Τα έχω δει να επιστρέφουν, τα έχω δεί να ανθίζουν, τα έχω δει να ξαναγυρίζουν στις ρίζες τους. Τί είναι λοιπόν γαλήνη; Το αποτράβηγμα είναι στις ρίζες σου, είναι η επιστροφή στο Τάο”.

Ο άνεμος που φυσάει στις καλαμιές ή σφυρίζει ανάμεσα στα κυπαρίσια, τα φύλλα ενός πλατάνου που θροϊζουν, το νερό που κυλάει σ’ ένα ρυάκι, το κύμα της θάλασσας που παρασέρνει τις πέτρες ή την άμμο στην ακτή, τα τζιτζίκια, οι τροξαλίδες τη νύχτα, το κελάηδισμα των πουλιών, το μούγκρισμα των άγριων ζώων αλλά και τα τραγούδια των φαλαινών, είναι τα αέναα ηχητικά μοτίβα της φύσης. Αυτά τα μοτίβα αποκαλύπτονται ως μουσικά, σ’ εκείνον που χωρίς να βιάζεται, εγκαταλείπει τις σκέψεις του για να ενωθεί με το σύμπαν. Είναι μια γνώση που σήμερα ξεχνιέται όλο και πιο συχνά, όμως είναι απαραίτητο για κάθε μουσικό δημιουργό να την κατακτήσει στην πράξη. (Διευκρινίζω ότι θεωρώ άχρηστη τη χρήση των cd’s ή των video στο you tube που προσφέρουν τέτοιους ήχους που πιθανόν έχουν υποστεί επεξεργασία για να ακούγονται καλύτερα. Πρέπει να πας εκεί, να αναπνεύσεις τον αέρα και να κατακτήσεις τον ήχο σταδιακά, όπως είναι το φυσικό).

Πιστεύω ότι η γνώση αυτή υπάρχει από την αρχή της ανθρωπότητας. Ετσι, αφού ο πρωτόγονος έμαθε να διαχωρίζει την κραυγή από τη μελωδική έκφραση της φωνής του, χρησιμοποίησε το σώμα του για να μιμηθεί το ρυθμό και μετά βρήκε τρόπο να μιμείται τους ήχους του περιβάλλοντός του με φυσικά υλικά.
“Τα μέσα για τη μουσική έκφραση του ανθρώπου ξεκινούν από τις δυνατότητες του ίδιου του κορμιού του, μόνου (φωνή, χειροκρότημα) σε συνεργασία με το περιβάλλον (πόδια-έδαφος, ανάσα αυλός, χέρια – τύμπανο). Η φωνή με τις άπειρές της δυνατότητες (τις ηχοχρωματικές της άρθρωσης και της έκφρασης) αποτέλεσε το βασικό μέσο -ίσως και το αξεπέραστο- που φέρει με τον πιστό τρόπο τη σφραγία της ίδιας του της ψυχής. Από την απλή λοιπόν χρήση της ανθρώπινης φωνής και των χειλιών που μιμούνταν τους ήχους της φύσης ή των ζωντανών της πλασμάτων, που ακολούθησε με συνοδεία ρυθμικών χτύπων των χεριών ή των ποδιών, πολύ σύντομα φτάσαμε στην παραγωγή ήχων από ακατέργαστες πρώτες ύλες (πέτρες σε συστοιχίες, όστρακα χελώνας,κοχύλια) ή επεξεργασμένα υλικά (κόκκαλα, μπαμπού ή σκεύη καθημερινής χρήσης). Ετσι δημιουργήθηκαν τα όργανα σε όλες τους τις μορφές (ιδιόφωνα, μεμβρανόφωνα, χορδόφωνα και αερόφωνα).”
Στέφανος Βασιλειάδης “Για τη Μουσική”

Οι παγκόσμιες ρίζες της μουσικής

Δεν είναι τυχαίο που το περιβάλλον του πλανήτη μας διατηρήθηκε για αιώνες σε τάξη μόνο εκεί που ο πολιτισμός διατήρησε την αρχέγονη γνώση της αρμονίας του ανθρώπου με τη φύση και καταστράφηκε όπουδήποτε αλλού (τώρα η ερημοποίηση ως συνέπεια της κλιματικής αλλαγής που προκάλεσε ο δυτικός πολιτισμός να πλήττει πρώτα αυτές τις περιοχές που διατηρήθηκαν).
Δεν είναι τυχαία η απίστετη ομοιότητα ανάμεσα σε πολιτισμούς που διατήρησαν την ίδια γνώση σε διαφορετικά σημεία της Γης, χωρίς να έχουν καμιάν επαφή μεταξύ τους, χωρίς να έχει γίνει καμία πολιτιστική ανταλλαγή κι εκεί όπου οι λαοί συνόρευαν, δεν υπήρξε πολιτιστικός ανταγωνισμός αλλά ενίσχυση και συναγωνισμός. Ενα τυχαίο παράδειγμα εδώ: ανακαλύψτε τις ομοιότητες ανάμεσα σ’ αυτό το τραγούδι από το Burundi της Αφρικής, το throat singing των εσκιμώων Inuit και της Μογγολικής Tuva.



Και δεν είναι τυχαίο που οι λαοί της Αφρικής γνώριζαν την πολυφωνία στη μουσική πολύ πριν από τους απολίτιστους ευρωπαίους. Γιατί ακόμα και οι πιο πρωτόγονες φυλές, αυτές που διατηρούν κλειστές τις παραδόσεις τους εδώ και χιλιάδες χρόνια έχουν την πιο πλούσια πολυφωνική μουσική. Αν και η εξέλιξη από τη μονοφωνία στην πολυφωνία δεν είναι κανόνας πολιτισμικής εξέλιξης γενικά, στην περίπτωση της ευρωπαϊκής μουσικής αυτό αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα. Το πέρασμα από τη μονοφωνία στην πολυφωνία όπως αιτιολογείται από την ιστορία υπήρξε πολιτισμικό επίτευγμα προάγωντας τον ευρωπαϊκό πολιτισμό στην Αναγέννηση, μέσα από το σκοτάδι του μεσαίωνα και τη διάκρισή του από τις λαμπρές, μονωδιακές, μεσογειακές επιρροές.
Δεν προτείνω λοιπόν να μελετήσουμε απλά τη μουσική αυτή των αρχών της ανθρωπότητας, προτείνω να επιστρέψουμε εκεί και να ξεκινήσουμε από την αρχή.
Να, από δω ακριβώς:

Η μουσική ως γλώσσα

Ο καθηγητής μου Ανδρέας Λεντάκης, έγραφε για τις δύο θεωρίες της γέννησης της γλώσσας: Η μία είναι η θεωρία του επιφωνήματος ή «Ωχ Ωχ Θεωρία» (Pooh Pooh Theory) σύμφωνα με την οποία τα αυθόρμητα όπως οι κραυγές ωχ, αχ, ουχ, οι ήχοι δηλαδή που ήταν αποτέλεσμα αντίδρασης προς τα συναισθήματα, αντιπροσωπεύουν τις γλωσσικές μορφές ομιλίας των πρώιμων ανθρώπων. Η άλλη είναι η θεωρία του «γαβ γαβ» (Bow Wow Theory) που λέει ότι η ανθρώπινη ομιλία πήγασε από τη στιγμή που οι πρόγονοί μας άρχισαν να μιμούνται τους φυσικούς ήχους, π.χ. τον κεραυνό, τον αέρα, το ρυάκι, την τίγρη, τα πουλιά και γενικά κάθε φυσικό ήχο. Η μίμηση λέει, αποτέλεσε έναν από τους αποφασιστικότερους παράγοντες στη γένεση του πολιτισμού.
Η γλώσσα της μουσικής ή η μουσική ως γλώσσα, χρησιμοποιεί το στοιχείο της μίμησης για να εκφράσει συναισθήματα.Το ακούς στις πολυφωνικές χορωδίες των πυγμαίων, στα τραγούδια των aborigines με το didjeridou, στους καμηλιέρικους ρυθμούς των gnawa στη βορειοδυτική αφρική και το ακούς στις χορo-θεατρικές αφηγήσεις του έπους Ραμαγιάνα στην Ινδονησία, τα γνωστά Kecak, όπου η χορωδία συνοδεύει τη δράση με τη φράση «τσακ τσακ» ή «κετσακ». Ακούγοντάς τα χωρίς εικόνα, νομίζω ότι αφηγούνται άγριες μάχες με ακόντια και σπαθιά, την ώρα που ένας σολίστας βογγάει σα να σκοτώνεται, άλλος ουρλιάζει με μανία κι άλλος τσαμπουκαλεύεται «ετοιμάσου να πεθάνεις παλιοσκουληκαντέρα γαμώ την κοινωνία σου». Κάτι ανάλογο βρήκα εδώ:


Απαρχές της μουσικής

flute-made-of-mammoth-ivoryΣε ένα πολύ δυσεύρετο βιβλίο «Για τη Μουσική» ο Στέφανος Βασιλειάδης γράφει:
«Είναι πολύ πιθανό ότι η ιστορία της Μουσικής συμπορεύτηκε απολύτως παράλληλα με την ιστορία του Πολιτισμού του ανθρώπου. Έχουμε αρκετές μαρτυρίες μουσικής έκφρασης από την εποχή του Λίθου και ακόμα περισσότερες από την εποχή του Χαλκού (λιγοστά ευρήματα μουσικών οργάνων σε κατάσταση που να μας επιτρέπει την αναπαράσταση της αρχικής τους μορφής και πάρα πολλές γλυπτές ή ζωγραφικές αναπαραστάσεις εκτελεστών που συνοδεύουν το τραγούδι ή το χορό με ποικιλόσχημα όργανα). Η πλούσια συλλογή όλων των ειδών των μουσικών οργάνων και η πλατιά τους διάδοση σε χιλιάδες παραλλαγές και μεταμορφώσεις στο χάραμα των πολιτισμών, ενισχύει την άποψη σύμπτωσης —στα περισσότερα τους σημεία— των αντιλήψεων του ανθρώπου για τη φύση και τη χρήση της Μουσικής. Για τους παλιούς βέβαια πολιτισμούς η Μουσική είναι ακόμα ένα μέσο επικοινωνίας, εξορκισμού των φόβων του ανθρώπου, επίκλησης των πνευμάτων των προγόνων του και εξευμενισμού των θεών. Ίσως γι αυτό η θέση της Μουσικής στους αρχαίους πολιτισμούς, όπως και σε ορισμένους σημερινούς εξωευρωπαϊκούς, δεν μπορεί με κανέναν τρόπο να συγκριθεί με αυτή που έχει στο δυτικό κόσμο. Ίσως να έχουμε απωλέσει για πάντα κάποιες ευαισθησίες δεκτικότητας της Μουσικής, που διέθεταν οι προγονοί μας πριν από 3000 με 5000 χρόνια ή εξακολουθούν να διατηρούν όσοι δεν έχουν ρυπανθεί από κάποιες παρενέργειες του πολιτισμού μας. Εννοώ τις δυνατότητες της αντίληψης και διάκρισης διαστηματικών, ρυθμικών, εκφραστικών, αρμονικών αποχρώσεων αλλά και άλλων παραμέτρων της Μουσικής που κρύβονται στις σχέσεις της με τις άλλες τέχνες και τελετουργίες, με την κοινωνική και ατομική ζωή των λαών, με τις περιόδους του χρόνου ή της ζωής (π.χ. τα ράγκα στις Ινδίες) ή με βαθιά ριζωμένες πίστεις, δεισιδαιμονίες και προκαταλήψεις. Την αξία της Μουσικής στη συνείδηση των αρχαίων λαών, μπορούμε να την εκτιμήσουμε από τη θέση που κατέχει στις τελετουργίες και προπαντός στη μυθολογία τους. Οι πηγές που μας πληροφορούν για την ηλικία και τη φύση της Μουσικής φτάνουν σε πολύ παρωχημένες εποχές (κείμενα σανσκριτικά, αραβικά, της Κίνας). Φυσικά υπάρχουν και οι εικονογραφημένες πηγές (ζωγραφικά ή γλυπτά ευρήματα στην Αίγυπτο ή την Προκολομβιανή Αμερική) και σε πολλές περιπτώσεις περιοριζόμαστε μόνο στους θρύλους και τις μνήμες προηγούμενων γενεών.

Μέσα της μουσικής έκφρασης
Τα μέσα για τη μουσική έκφραση του ανθρώπου ξεκινούν από τις δυνατότητες του ίδιου του κορμιού του, μόνου (φωνή, χειροκρότημα) ή σε συνεργασία με τα αντικείμενα που το περιβάλλουν (πόδια-έδαφος, ανάσα-αυλός, χέρια-τύμπανο). Η φωνή με τις άπειρες της δυνατότητες (τις ηχοχρωματικές, της άρθρωσης και της έκφρασης) απετέλεσε το βασικό μέσο — ίσως και το αξεπέραστο— που φέρει με τον πιο πιστό τρόπο τη σφραγίδα της ίδιας του της ψυχής. Από την απλή λοιπόν χρήση της ανθρώπινης φωνής που μιμούνταν ήχους της φύσης ή των ζωντανών της πλασμάτων, που ακολουθήθηκε με συνοδεία ρυθμικών χτύπων των χεριών ή των ποδιών, πολύ σύντομα φτάσαμε στην παραγωγή ήχων από ακατέργαστες πρώτες ύλες (πέτρες σε συστοιχίες, κοχύλια, όστρακα χελώνας) ή επεξεργασμένα υλικά (κόκκαλα, μπαμπού ή σκεύη καθημερινής χρήσης). Έτσι, δημιουργήθηκαν τα όργανα σ’ όλες τους τις μορφές (ιδιόφωνα, μεμβρανόφωνα, χορδόφωνα και αερόφωνα). Η καταγωγή, το σχήμα και η χρήση τους είναι κατάφορτα από θρύλους, πίστεις και προκαταλήψεις. Όργανα λ.χ. σε σχήματα ανθρωπόμορφα ή ζωόμορφα, όργανα θεϊκής προέλευσης, όργανα προορισμένα για τάξεις ταπεινές ή άλλα που το παίξιμο τους ήταν αποκλειστικό προνόμιο ιερέων, αρχόντων, βασιλιάδων, παιδιών ή γυναικών.Πολλές πληροφορίες για την κοινωνική και θρησκευτική ζωή των λαών, για τις μετακινήσεις τους κλπ. τις αντλούμε από την ύπαρξη μουσικών οργάνων σε μιαν ορισμένη εποχή, σε έναν ορισμένο χώρο. Σίγουρα η εξέλιξη της μουσικής και των οργάνων επηρέασαν η μια την άλλη. Η πολυφωνία, ο ρυθμός και οι δεξιότητες του χεριού αλλά και τα πιο δεκτικά σε δεξιοτεχνικές απαιτήσεις όργανα ασφαλώς πρόσφεραν τις δυνατότητες γι’ αυτό. Λες και κάθε ανανεωτική φάση της Μουσικής εξωθούσε τα όργανα σε νέες βελτιώσεις, σε νέες ηχοχρωματικές, ρυθμικές και εκφραστικές ευελιξίες.»

Ηχητικά αντικείμενα: τα πρώτα μουσικά όργανα

percussion-stones

Μετά τη ζυγιά φωνή-χέρια πόδια, η επόμενη απλούστερη σωματική έκφραση οδήγησε στη σύνδεση με φυσικά υλικά. Οχι απαραίτητα με αυτή τη σειρά ή με την ίδια μέθοδο, αλλά με το φύσημα στο κόκκαλο την ώρα του φαγητού ανακάλυψε ο πρωτόγονος τον πλευστό ήχο, με το τίναγμα των κλαδιών για να πέσουν τα φρούτα ανακάλυψε τον ήχο του σείστρου και με το χτύπημα της πέτρας και του ξύλου για να πελεκήσει εργαλεία ή να κόψει κλαδιά για τη φωτιά, ανακάλυψε τον κρουστό ήχο. Δοκιμάστε το. Αν δεν μπορείς να κάνεις μουσική μ΄αυτά δεν μπορείς να κάνεις καθόλου.

Εδώ είναι τα αρχαιότερα μουσικά όργανα που έχουν βρεθεί.

http://www.smashinglists.com/10-earliest-known-musical-instruments/1/

Η μουσικότητα της γλώσσας

Ολες οι γλώσσες έχουν μουσικότητα. Ο Ναμιμπιανός στο πρώτο βίντεο εξηγεί στη γλώσσα Khoisan πόσες χρήσεις έχει το χορτάρι που φυτρώνει στα πόδια του στην έρημο Καλαχάρι. Oμως δεν είναι όλοι οι άνθρωποι ικανοί να αναδεικνύουν αυτή τη μουσικότητα μιλώντας τη γλώσσα τους. Υπάρχουν άνθρωποι με φυσικό ταλέντο να τονίζουν τις λέξεις με αρμονία κάνοντας το λόγο τους να ηχεί μελωδικά. Κι υπάρχουν άνθρωποι που αντιλαμβάνονται αυτή τη μουσικότητα και την καλλιεργούν. Ηθοποιοί και ποιητές απαγγέλουν μερικές φορές φτάνοντας στην ουσία του λόγου, σε νοήματα που κρύβουν οι λέξεις όταν γεννιούνται, σε μηνύματα και ήχους εσώτερους.

O Bruno Ganz απαγγέλει Holderlin

Ο Σεφέρης απαγγέλει Σεφέρη

Η μεγάλη ποίηση, είναι γραμμένη με τη μουσική του τόπου και του χρόνου που την εμπνέει και άλλοτε τεχνικά, άλλοτε συναισθηματικά αποδίδει τη μουσική αυτή. Και η μεγάλη μουσική είναι γραμμένη για την ποίηση, τα πιο σπουδαία λόγια έχουν ακουστεί τραγουδιστά και κάποιες φορές δεν ξέρεις ποιό φέρνει το άλλο, τα λόγια τη μουσική ή η μουσική τα λόγια;


Εμαθα να γράφω με τεχνική, αφού μελέτησα για χρόνια λογοτεχνία των beatnicks, αυτών που ομολογούν πως ο λόγος τους παράχθηκε με την υπόγεια μουσική της εποχής τους. Ο Jack Kerouac (εδώ απαγγέλει ο ίδιος με τη συνοδεία jazz ορχήστρας) συντάσσει τις προτάσεις του με τον ίδιο τρόπο που συντάσσει τις μουσικές του προτάσεις ο μεγάλος σαξοφωνίστας της be-bop, Charlie Parker και κάποιος που τους εχει μελετήσει και τους δυό μπορεί αυτό να το παρατηρήσει εύκολα. Ο Allen Ginsberg απαγγέλει το Ουρλιαχτό του σαν να παίζει σαξόφωνο επίσης, ο William Burrooughs σέρνει τη φωνή του σαν μαύρος αβανγκαρντίστας και τα cut up του θυμίζουν πολύ τον Stockhausen.


Υπήρξα τόσο φανατικός του είδους, που προς τα τέλη των 80’s έδωσα μια μαϊμού συνέντευξη σε ένα ραδιοφωνο της Θεσσαλονίκης ως William Burroughs μιμούμενος τη φωνή του, όπου απαντούσα στις ερωτήσεις του «δημοσιογράφου» απαγγέλοντας αποσπάσματα από το έργο του (όπως το παραπάνω). Στην παρέα των τύπων που έκαναν αυτή την εκπομπή, ήταν και η Κατερίνα Γώγου. Την ίδια εποχή έγραφα ποίηση, και σε πολλές περιπτώσεις χρησιμοποιούσα λέξεις με βάση τη μουσική αρμονία και τη ρυθμική συνοχή που μπορεί να έχουν μεταξύ τους στον προφορικό λόγο. Τα φωνήεντα προσφέρουν την αρμονία και τα σύμφωνα το ρυθμό. Τα πιο παράξενα γραπτά μου, πρέπει να απαγγελθούν για να γίνουν κατανοητά. Για όποιον ενδιαφέρεται έχω ανεβάσει μερικά από τα αγαπημένα μου γραπτά της δεκαετίας του ’80 εδώ: Σεπτέμβρης

Μάθαμε στο σχολείο για τη μουσικότητα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, που είναι η μήτρα του δυτικού πολιτισμού, η μήτρα του δράματος και της χορικής μουσικής. Νομίζω αυτά τα 5-6 πράγματα που μπορούν να μας μείνουν από τους φιλόλογους για τη συναρμογή των φωνηέντων και των συμφώνων για τη δόμηση των λέξεων και το ρόλο του τονισμού στην αρχαία ελληνική βοηθούν πολύ στη μουσική μας παιδεία. Αλλά επειδή δεν είμαι μουσικολόγος για να το αναλύσω, βάζω εδώ τρία καλά λινκ που βρήκα.

Ελένη Αλεξίου «Η μουσικότητα της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας»

Η μουσικότητα της αρχαιοελληνικής γλώσσας

Η ΜΟΥΣΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΛΑΙΚΟ ΑΣΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

http://users.uoa.gr/~hspyridis/moysikotitaarxglwssas.pdf

 Φυσική του ήχου και μουσική τεχνολογία

soundwaves_by_welshdragon

Ο κόσμος της μουσικής είναι ένα καλειδοσκόπιο ήχου. Στα περισσότερα όργανα είναι εύκολο να δούμε πως παράγονται τα διαφορετικά είδη ήχων. Το παίξιμο ενός οργάνου κάνει ένα τμήμα του να πάλλεται. Η ταλάντωση παράγει κύματα ήχου στον αέρα, τα οποία φτάνουν στα αυτιά μας. Τα κύματα είναι μικρά, αλλά προκαλούν απότομες αλλαγές στην πίεση του αέρα, με την ίδια αναλογία της ταλάντωσης κάθε οργάνου. Το κύμα ήχου κάθε όργανο προκαλεί το δικό του είδος αλλαγών στην πίεση. Ο ήχος της μουσικής κάνει τα τύμπανα των αυτιών μας να πάλλονται με τον ίδιο τρόπο όπως τα όργανα που παίζονται.

Ο πιο απλός τρόπος να εξηγήσεις σε ένα παιδί τη φυσική του ήχου είναι το παιχνίδι με το τηλέφωνο. Ανοίγεις από μία μικρή τρύπα στον πάτο δύο πλαστικών ποτηριών ή δύο κουτιών από γάλα νουνου, και τα συνδέεις με ένα μακρυ σπάγγο που περνάς από τις τρύπες. Τεντώνεις το σπάγγο και χρησιμοποιείς τα ποτήρια (ή τα κουτιά) σαν τηλέφωνο. Ο ήχος μεταδίδεται από το σπάγγο που πάλλεται.

Μια οπτική εξήγηση των κυμάτων που μου άρεσε, εδώ:

http://zonalandeducation.com/mstm/physics/waves/waves.html

Μακάρι να μπορούσα να σπουδάσω μουσική τεχνολογία (είναι λίγο αργά μάλλον). Αυτά που μαθαίνουν οι σπουδαστές στα τμήματα Μουσικής Τεχνολογίας, Ακουστικής και Μουσικών Οργάνων, είναι τόσο χρήσιμα για κάποιον που θέλει να εντρυφήσει πραγματικά στην τέχνη της μουσικής και να μάθει σε βάθος τα μουσικά όργανα που μελετά. Ενα μέρος αυτών των σπουδών πρέπει να περιλαμβάνεται στην εκμάθηση των μουσικών οργάνων, τουλάχιστον τα βασικά της φυσικής του ήχου και της οργανολογίας.

Ο.τι μπορούσα να μάθω για τον ήχο στο διαδίκτυο στα ελληνικά το βρήκα εδώ:

http://www.soundwash.gr/

Κι εδώ, βρήκα ένα πολύ καλό λεξικό μουσικών όρων

http://www.soundtekpedia.gr/

Το δεύτερο είναι αποτέλεσμα δουλειάς των ΤΕΙ Ιονίων Νήσων. Τόσο εκεί όσο και στο ΤΕΙ Ρεθύμνου στα ανάλογα τμήματα μουσικής τεχνολογίας διδάσκονται όλα αυτά που εγώ «έφαγα τα νιάτα μου» που λέει ο λόγος,προσπαθώντας να τα μάθω εμπειρικά. Για όποιον ενδιαφέρεται να σπουδάσει μουσική τεχνολογία (και καλά θα κάνει γιατί κλάδοι του επαγγέλματος αυτού έχουν πέραση στην αγορά):

Τμήμα Μηχανικών Μουσικής Τεχνολογίας & Ακουστικής Τ.Ε.

Τμήμα Τεχνολογίας Ήχου & Μουσικών Οργάνων

Επίσης εδώ, μπορεί κανείς να παρακολουθήσει (μεταξύ άλλων) και ολοκληρωμένα on line σεμινάρια μουσικής τεχνολογίας που κατά καιρούς γίνονται.

https://www.coursera.org

Κι όλ’ αυτά που μπορούμε να κάνουμε με το στόμα;

Δεν είναι μόνο η φωνή – το πρώτο μας μουσικό όργανο- αλλά κι ένα σωρό ενδιαφέροντες ήχοι, που οι περισσότεροι μιμούνται έμψυχα κι άψυχα στοιχεία της φύσης. Αυτή η μουσική, προϋπήρχε του λόγου.

Φύσημα, μουρμούρισμα, σφύριγμα και θρόϊσμα, κελάρυσμα, κροτάλισμα, χιλιάδες είναι οι ήχοι που μπορείς να κάνεις με το στόμα. Ολη αυτή η αρχέγονη γνώση που σήμερα έχει καταλήξει στην ευχάριστη τέχνη του beatboxing, αφού πέρασε πρώτα μέσω Αφρικής από τη μαύρη μουσική και την αβανγκαρντ φτάνει σε μας με τον πιο εμπορικό τρόπο. Ακόμα καλύτερα.

Συνεχίζεται………….