Category Archives: Μουσικά Οργανα

Η Μουσική Παιδαγωγική της Satis Coleman

Mετά από 6 μήνες μελέτης και χωρίς να υπολογίσουμε την πρακτική εφαρμογή των προηγούμενων 3 χρόνων, η μονογραφία μου για την πρωτοπόρο της μουσικής παιδαγωγικής Satis Coleman επιτέλους ολοκληρώθηκε και δημοσιεύτηκε στο academia.edu. Είναι μια μελέτη που δημιουργεί θεωρητικό υπόβαθρο για την Εκπαιδευτική Οργανοποιία. Κι επίσης, είναι ένα αυτόνομο, δεύτερο μέρος του βιβλίου που γράφω για τη μουσική.

Η ΜΟΥΣΙΚΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ SATIS COLEMAN

https://www.academia.edu/41690620/%CE%97_%CE%9C%CE%9F%CE%A5%CE%A3%CE%99%CE%9AH_%CE%A0%CE%91%CE%99%CE%94%CE%91%CE%93%CE%A9%CE%93%CE%99%CE%9A%CE%97_%CE%A4%CE%97%CE%A3_SATIS_COLEMAN?source=swp_share

Σκόρπιες Νότες: ένα ντοκυμανταίρ για την Εκπαιδευτική Οργανοποιία

Δύο δασκάλες του 11ου Δημοτικού Σχολείου Παζινού, η Κατερίνα Χρυσάνθου και η Βιβή Χαραλαμπίδου (μετά από προτροπή του Δ/ντή του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων Ματθαίου Φραντζεσκάκη) μου έκαναν την τιμή να ζητήσουν τη συνεργασία μου για να κάνουν ένα ντοκυμανταίρ στα πλαίσια του εκπαιδευτικού προγράμματος cine-μαθηματα του Φεστιβάλ, που έχει την αιγίδα και έγκριση των Υπουργείων Παιδείας και Πολιτισμού.

Η ιδέα ήταν να κινηματογραφηθεί ένα ημερήσιο “μάθημα” οργανοποιίας για τα παιδιά της Ε και ΣΤ τάξης του σχολείου, όπως αυτά που οργανώνω για μεγάλες ομάδες παιδιών. Οι δύο δραστήριες δασκάλες ήθελαν από την αρχή να αναπτύξουν ένα οικολογικό θέμα όπως η ανακύκλωση, που εντάσσεται στην ύλη της περιβαλλοντικής αγωγής.

Ηταν λοιπόν μια μοναδική ευκαιρία για μένα να υλοποιήσω ένα σχέδιο μαθήματος Εκπαιδευτικής Οργανοποιίας για να δείξω και δημόσια πιά, πως μπορεί να ενσωματωθεί η Οργανοποιία με απλά υλικά στη σχολική ύλη του δημοτικού. Συνέπεσε μάλιστα να έχουν ήδη δουλέψει το θέμα “μουσικά όργανα” το προηγούμενο διάστημα και στη Γλώσσα. Ετσι συνδυάσαμε την οργανοποιία με την Περιβαλλοντική Αγωγή, τη μουσική θεωρία και τη Γλώσσα ταυτόχρονα.

Βέβαια, των γυρισμάτων προηγήθηκε ένα 40λεπτο μάθημα στην τάξη, όπου με τη βοήθεια power point μίλησα στα παιδιά για το πώς ανακαλύφθηκαν τα μουσικά όργανα και ποιές είναι οι βασικές αρχές της κατασκευής τους.

Το “μουσικό σχολείο του δάσους” απ’ όπου ξεκινάει το ντοκυμανταίρ είναι ένα μάθημα Ακουστικής Οικολογίας, όπου τα παιδιά μαθαίνουν να αναγνωρίζουν ήχους του δάσους και ταυτόχρονα ανακαλύπτουν φυσικά υλικά που μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να παράγουν ήχους και να φτιάξουν αυτοσχέδια μουσικά όργανα. Το “κυνήγι του θησαυρού των ήχων” που παίξαμε είχε σαν αποτέλεσμα μεταξύ άλλων και την κατασκευή ενός λιθόφωνου, που για να ολοκληρωθεί, έπρεπε τα παιδιά να αντιληφθούν την έννοια της μουσικής κλίμακας. Το μάζεμα των “σκουπιδιών” που ακολούθησε έδεσε τη δραστηριότητά μας με το επόμενο στάδιο του εργαστηρίου, την κατασκευή μουσικών οργάνων με ανακυκλώσιμα υλικά στην αυλή του σχολείου.

Το πώς τα καταφέραμε μέσα σε 12 λεπτά να τα συμπυκνώσουμε όλα αυτά, το αποδίδω στην μαστοριά του Κώστα Κοσμαδάκη και του Κώστα Μαρινάκη και όποιου άλλου ασχολήθηκε στο μοντάζ.

Τους ευχαριστώ όλους, και πάμε γι άλλα….

Μουσικές κατασκευές για γονείς και παιδιά: κερδίζοντας χρόνο μαζί τους!

IMG_20191103_114841editΠαιδιά και γονείς, ήταν  όλοι χορτάτοι με παιχνίδι και καλή διάθεση, ακόμα και μετά από 3 ολόκληρες ώρες στο εργαστήρι οργανοποιίας που οργανώσαμε την Κυριακή 3 του Νοέμβρη στο Μεγάλο Ο στα Χανιά με τίτλο: «TRASH ART: Μουσικές Κατασκευές για γονείς και παιδιά».

Στόχος του εργαστηρίου μου ήταν να δείξω στους γονείς που συμμετείχαν, τρόπους να περνούν δημιουργικό χρόνο με τα παιδιά τους, χρόνο δηλαδή χωρίς οθόνη – κάτι που θεωρώ κατόρθωμα! Γιατί τα παιδιά δεν εντυπωσιάζονται πια εύκολα από τις κατασκευές. Είναι κάτι που κάνουν στο νηπιαγωγείο και τις πρώτες τάξεις του δημοτικού, τότε που το πρόγραμμα προβλέπει άσκηση της λεπτής κινητικότητας. Από κει κι ύστερα, τα περισσότερα παιδιά μοιάζουν σαν να ξεχνούν ό,τι έχουν μάθει, σπάνια βλέπουμε παιδιά να ασχολούνται με αυτοσχέδιες κατασκευές κι ακόμα σπανιότερα βλέπουμε παιδιά με δημιουργική φαντασία. Εχω δει παιδιά Δ’ και Ε’ Δημοτικού να μην ξέρουν να χρησιμοποιήσουν το ψαλίδι ή να δέσουν έναν απλό κόμπο, τα βρήκα όμως experts στο χειρισμό των οθονών αφής και «δεξιοτέχνες» στο κούνημα του αντίχειρα!

IMG_20191103_114112editΕίμαι σίγουρος πως πολλοί ευαισθητοποιημένοι γονείς ψάχνουν απεγνωσμένα να βρουν έναν τρόπο να αποσπάσουν τα παιδιά τους από τις οθόνες κάθε τύπου. Είμαι επίσης σίγουρος πως πολλοί γονείς νιώθουν αυτό που ένιωσα κάποτε κι εγώ, ενοχές, επειδή δεν περνούν αρκετό δημιουργικό χρόνο με τα παιδιά τους. Κάποιοι από μας, βλέπουμε τα παιδιά μας να μεγαλώνουν τρέχοντάς τα εδώ κι εκεί ή τα παρατηρούμε περιστασιακά στα μικρά εκείνα διαλείμματα από τις δουλειές που προσπαθούμε να τα χωρέσουμε όλα και νιώθουμε ξαφνικά ότι έχουμε χάσει κάτι από τη ζωή τους.

Καμιά φορά απελπιζόμαστε γιατί νομίζουμε ότι κάτι δεν κάναμε καλά, κάπου έχουμε κάνει κάποιο λάθος. Είναι γιατί δεν τα χορτάσαμε, δεν κάναμε αρκετά πράγματα μαζί τους. Οχι τόσα όσα θα θέλαμε.

Στην πράξη, τα παιδιά όπως έγραψα δεν εντυπωσιάζονται πια εύκολα από τις κατασκευές.

Θυμάμαι από τον εαυτό μου παιδί κι από τα δικά μου και άλλων παιδιά, ότι οι στατικές κατασκευές ακόμα κι όταν προσφέρουν ευκαιρίες για παιχνίδια ρόλων, κάποτε ξεπερνώνται και ξεχνιούνται σε μια κούτα. Νομίζω πως τα παιδιά περιμένουν από τις κατασκευές τους -όπως εξάλλου κι από τα περισσότερα παιχνίδια- να «κάνουν κάτι».

IMG_20191103_114104editΘα μπορούσαμε να φτιάξουμε μαζί τους μια σβούρα, ή μια φιγούρα του καραγκιόζη ή μια κούκλα για κουκλοθέατρο. Τίποτα απ’ όλα αυτά όμως δεν είναι τόσο απλό, όσο μια κατασκευή που θα παράγει ήχο. Γιατί όλα τα πράγματα γύρω μας -σχεδόν- μπορούν να παράγουν ήχο. Μια μετατροπή ή σύνθεση κάποιων αντικειμένων για να βγάλουν ήχο, μπορεί να μας πάρει από 30 δευτερόλεπτα μέχρι πολλές ώρες. Τα αντικείμενα αυτά υπάρχουν παντού γύρω μας στο σπίτι ή στον κήπο. Τα ανακυκλώσιμα σκουπίδια μας, τα πλαστικά, τα χαρτόνια, οι αλουμινένιες συσκευασίες μιας χρήσης, τα παλιά μικροέπιπλα κι οι συσκευές της κουζίνας, όλα κάνουν για τη δουλειά.

Εγώ σας δείχνω τον τρόπο, σας δίνω τις βασικές αρχές για το πως παράγεται ήχος από τα απλά μουσικά όργανα κι εσείς μη φοβηθείτε τους πειραματισμούς. Σε μια βόλτα, ή στο τραπέζι μετά το φαγητό, ή σαν επιβράβευση μετά το διάβασμα, βρείτε τη στιγμή να παρασύρετε το παιδί σας σε ένα κατασκευαστικό παιχνίδι, εντυπωσιάστε το πρώτα με μια κατασκευή της στιγμής και μετά υποσχεθείτε του ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα σαν επιστέγασμα της συνεργασίας σας. Θα δείτε στην πορεία πόσα ξέρει ένα παιδί, πόσα μπορεί να κάνει κι ακόμα, θα μείνετε έκπληκτοι από τό τί μπορεί να εφεύρει αν αφήσει τη φαντασία του να καλπάσει. Εξάλλου η κατασκευή είναι μόνο το ξεκίνημα. Μπορείτε μετά να αυτοσχεδιάσετε ατελείωτες ώρες μαζί μουσική. Αυτό προσφέρει η οργανοποιία με απλά υλικά για παιδιά.

IMG_20191103_114036editΧάρηκα τόσο πολύ που αυτή η πρώτη συνάντησή μου με γονείς και τα παιδιά τους πήγε τόσο καλά. Και χάρηκα ακόμα περισσότερο γιατί είδα μπαμπάδες επιτέλους να συνοδεύουν τα παιδιά τους σε μια δραστηριότητα που δεν είναι αθλητική. Αν και πιστεύω ότι η ενασχόληση των μπαμπάδων με τις κατασκευές είναι εξίσου στερεοτυπική όσο και με τον αθλητισμό. Τα εργαλεία του μπαμπά είναι συνήθως στην αποθήκη ή το γκαράζ και της μαμάς στην κουζίνα ή στο ντουλάπι με τα ραφτικά.

Βάλτε τα μαζί και γκρεμίστε τα στερεότυπα. Περάστε χρόνο με τα παιδιά σας, δείτε τα να ωριμάζουν δημιουργώντας μαζί σας, δημιουργήστε τους αναμνήσεις μαζί σας, σφίξτε κι άλλο τους δεσμούς.

Στο επανειδείν.

Γιώργος Γυπάκης

Πραγματοποιήθηκε το πρώτο Σεμινάριο Εκπαιδευτικής Οργανοποιίας στη Θεατροχώρα, στα Χανιά

49664378_970088306527158_432702484599799808_nΟλοκληρώθηκε με επιτυχία στις 13 του Γενάρη το πρώτο Σεμινάριο Εκπαιδευτικής Οργανοποιίας στα Χανιά, στη Θεατροχώρα. Στο σεμινάριο όπου συμμετείχαν εκπαιδευτικοί όλων των βαθμίδων και διαφόρων ειδικοτήτων (και παιδιά) έγινε: α) εισαγωγή στην οργανοποιία με απλά υλικά, β)κατασκευές μουσικών οργάνων και ηχητικών αντικειμένων με απλά, ανακυκλωσιμα και φυσικά υλικά γ) παραδείγματα εφαρμογών της οργανοποιίας στην καθημερινή διδασκαλία μαθημάτων γενικής ύλης στην Α’ βάθμια εκπαίδευση και στο Γυμνάσιο. Το σεμινάριο διήρκεσε γύρω στις 5 ώρες (από τις 3 που ήταν προγραμματισμένο να διαρκέσει) και θα επαναληφθεί σύντομα.

50086361_296171477733196_6224669877022490624_n49324204_329972881064376_430416355112517632_n49773474_231777514410861_8972110484329201664_n

Βιωματικό Σεμινάριο Εκπαιδευτικής Οργανοποιίας στις 12/1/2019

Εργαστήριο για τις διαθεματικές εφαρμογές της κατασκευής μουσικών οργάνων στην εκπαίδευση, οργανώνουν η Αέναος Ωδή και η Θεατροχώρα το Σάββατο 12/1/2019 στις 17.30. Εισηγητής θα είναι ο Γιώργος Γυπάκης, μουσικός – οργανοποιός.
Το εργαστήριο θα περιλαμβάνει:
α) Εισαγωγή στην οργανοποιία με απλά υλικά
β) Κατασκευές μουσικών οργάνων και ηχητικών αντικειμένων με απλά, ανακυκλωσιμα και φυσικά υλικά
γ) Παραδείγματα εφαρμογών της οργανοποιίας στην καθημερινή διδασκαλία μαθημάτων γενικής ύλης στην Α’ βάθμια εκπαίδευση και στο Γυμνάσιο.
Διάρκεια: 3 – 4 ώρες
Συμμετοχή: 20 ευρώ
Δηλώστε συμμετοχή στο τηλ. 6937150345

Τέχνες στην Εκπαίδευση: Workshop για την Εκπαιδευτική Οργανοποιία στη Σουηδία

Βίντεο από το workshop για την πρότασή μου «Εκπαιδευτική Οργανοποιία»  στο πρόγραμμα e-ArtinEd (οι Τέχνες στην Εκπαίδευση) που παρουσίασα στο Edsbyn της Σουηδίας, στα πλαίσια της διεθνούς συνάντησης των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα που πραγματoποιήθηκε εκεί.

Η οργανοποιία είναι μια παραδοσιακή τέχνη που διδάσκεται, τουλάχιστον στον Ελλαδικό χώρο, από την εποχή του Βυζαντίου με τον παραδοσιακό τρόπο, δηλαδή από τεχνίτη σε μαθητή. Οργανοποιία διδάσκει στo παιδαγωγκό του Παν/μιου Αθηνών ο Νικόλας Τσαφταρίδης που αποτελεί μεγάλη πηγή έμπνευσης για μένα. Από το 1920 που εκδόθηκε το βιβλίο της αμερικανίδας μουσικοπαιδαγωγού Satis Narona Coleman «Creative Music for Children» η οργανοποιία με απλά υλικά είναι τεκμηριωμένα μια αποδεκτή μέθοδος για το ξεκίνημα της μουσικής εκπαίδευσης των μικρών παιδιών – αυτό που σήμερα ονομάζουμε μουσική προπαιδεία.

Η Εκπαιδευτική Οργανοποιία μπορεί να συνδυάσει κάποιες από τις κλασσικές μορφές τέχνης (μουσική, εικαστικά, χορός, αρχιτεκτονική) σε μια παιδαγωγική μέθοδο όπου τα παιδιά διευρύνουν την αντίληψή τους και τις ικανότητές τους κατασκευάζοντας τα δικά τους μουσικά όργανα ενώ παράλληλα εμπλέκονται είτε ξεχωριστά είτε σε συνδυασμό με μαθήματα όπως η ιστορία, η γεωγραφία, η φυσική, η γεωμετρία, η περιβαλλοντική αγωγή και τα μαθηματικά.

Γιώργος Γυπάκης

 

Οι Τέχνες στην Εκπαίδευση

20180817_084902
Δάσκαλοι και μαθητές από τη Σουηδία, τη Γερμανία  και την Ιταλία στο workshop για την Εκπαιδευτική Οργανοποιία

Το έργο e-ARTinED δείχνει το δρόμο σε καλλιτέχνες και εκπαιδευτικούς για μια καρποφόρα συνεργασία

Με τη συμμετοχή Χανιωτών επιστημόνων, εκπαιδευτικών και καλλιτεχνών ολοκληρώθηκε πρόσφατα το χρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Ενωση (Erasmus+) πρόγραμμα ψηφιακής επιμόρφωσης e-ARTinED (http://www.e-artined.eu) το οποίο απευθυνόταν σε εκπαιδευτικούς και είχε σαν σκοπό του την προσφορά εκπαιδευτικών εργαλείων και την ανάπτυξη ιδεών και μεθόδων για την ενσωμάτωση των τεχνών στο πρόγραμμα της σχολικής ύλης. Συντονιστής του έργου είναι το δημοτικό σχολείο του Viksjöfors (Viksjöfors), μιας μικρής κοινότητας 250 περίπου κατοίκων στην Κεντρική Σουηδία το οποίο λειτουργεί σε στενή συνεργασία με Σχολή Χορού και παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στα εκπαιδευτικά δρώμενα της Σουηδίας θεωρούμενο σχολείο πρότυπο για την ενσωμάτωση των Τεχνών και ειδικότερα του χορού στην εκπαίδευση για την καινοτόμο διδασκαλία όλων των μαθημάτων. Από ελληνικής πλευράς, εκτός από τη μεγαλύτερη συμμετοχή εκπαιδευτικών, βασικό ρόλο στο έργο έχει το Εργαστήριο Διανεμημένων Πληροφοριακών Συστημάτων και Εφαρμογών Πολυμέσων της Σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πολυτεχνείου Κρήτης (TUC/MUSIC – http://www.music.tuc.gr/) με επιστημονικό υπεύθυνο τον Ομότιμο Καθηγητή του Πολυτεχνείου Κρήτης Σταύρο Χριστοδουλάκη. Ειδικότερα, το εργαστήριο TUC/MUSIC ανέπτυξε και υποστηρίζει την ψηφιακή πλατφόρμα μέσω της οποίας υλοποιήθηκε το πρόγραμμα (http://eartined.coursevo.com/) με τεχνικό συντονιστή το μέλος ΕΔΙΠ του εργαστηρίου κ. Νίκο Παππά, αλλά είχε και την ευθύνη ενός από τους 5 κύκλους σεμιναρίων: Των Τεχνών των Νέων Μέσων δηλαδή των μορφών τέχνης που παράγονται με τη βοήθειαψηφιακών τεχνολογιών. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι και η ψηφιακή αφήγηση με το eShadow (http://www.eshadow.gr/), μια σύγχρονη εκδοχή του παραδοσιακού Θεάτρου Σκιών που έχει αναπτύξει και προσφέρει δωρεάν στην εκπαιδευτική κοινότητα το εργαστήριο.
Οι άλλοι κύκλοι (διάρκειας τριών εβδομάδων ο καθένας) περιλάμβαναν τα αντικείμενα της μουσικής, του χορού, των εικαστικών και της λογοτεχνίας, ενώ συμπληρωματικά στον κύκλο σεμιναρίων για τη μουσική έγινε από το Χανιώτη μουσικό – οργανοποιό Γιώργο Γυπάκη ένα ακόμα σεμινάριο μίας εβδομάδας με θέμα “Εκπαιδευτική οργανοποιία”, ένα αντικείμενο που παρουσιάζεται για πρώτη φορά.

cof
Δείχνοντας τις βασικές αρχές κατασκευής απλών χορδόφωνων

Το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε με πανευρωπαϊκή συνάντηση στο Edsbyn της Σουηδίας, όπου οργανώθηκαν workshops για τις νέες τεχνολογίες από τους Μάριο Χριστουλάκη και Γιάννη Σηφάκη και για την Εκπαιδευτική Οργανοποιία από το Γ. Γυπάκη. Επίσης, έγινε μια αναλυτική παρουσίαση των καινοτόμων εκπαιδευτικών δράσεων που οργανώθηκαν στα Χανιά σε συνεργασία του ΕργαστηρίουTUC/MUSIC και του 19ου Δημοτικού Σχολείου Χανίων με υπεύθυνο εκπαιδευτικό την κ. Αλίκη Βιτωρίου η οποία έκανε και την παρουσίαση μαζί με το μέλος ΕΔΙΠ του εργαστηρίου και συντονιστή των δράσεων του έργου κ. Νεκτάριο Μουμουτζή.
Αξιοποιώντας τα αποτελέσματα του έργου και ειδικότερα το εκπαιδευτικό πρόγραμμα που αναπτύχθηκε και την κοινότητα πρακτικής (Community of Practice) που δημιουργήθηκε με 120 μέλη το Εργαστήριο TUC/MUSIC έχει θέσει ως στόχο την προσέλκυση και άλλων εκπαιδευτικών και καλλιτεχνών από την Ελλάδα και την Ευρώπη ώστε να δημιουργηθεί ένα πανευρωπαϊκό δίκτυο για την ενσωμάτωση των τεχνών στην εκπαίδευση. Όσοι ενδιαφέρονται να συμμετέχουν σε αυτό το δίκτυο μπορούν να εγγραφούν στην πλατφόρμα http://eartined.coursevo.com/ αποκτώντας πρόσβαση στα αποτελέσματα του έργου και να έχουν την ευκαιρία να συνεισφέρουν με το δικό τους καινοτόμο υλικό.

 

Εργαστήρι Οργανοποιίας και ρυθμού για παιδιά

DSC_0064 ΜΤο εργαστήριο απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 5 – 12 ετών και περιλαμβάνει κατασκευή απλών μουσικών οργάνων με ανακυκλώσιμα και φυσικά υλικά και εισαγωγή στη μουσική προπαιδεία με ρυθμικά και μουσικά παιχνίδια.

Διδάσκει ο μουσικός δημιουργός – οργανοποιός Γιώργος Γυπάκης*

Διάρκεια 1.30 ώρα την εβδομάδα.

Συμμετοχή 20 ευρώ ο μήνας.

Εγγραφή 5 ευρώ.

Το Εργαστήρι θα πραγματοποιηθεί στη Θεατροχώρα – Κύπρου 2 Χανιά (απέναντι από το πάρκιγκ της Ρεγγίνας)

Πληροφορίες – εγγραφές στο τηλέφωνο 6937150345

Επιστημονικές έρευνες έχουν αποδείξει ότι η ενασχόληση των παιδιών με τη μουσική τα βοηθάει να αναπτύξουν διανοητικές δεξιότητες που σχετίζονται με την ικανότητα εκμάθησης.

Η οργανοποιία είναι μια τέχνη που διδάσκεται στον Ελλαδικό χώρο από την εποχή του Βυζαντίου με τον παραδοσιακό τρόπο, δηλαδή από τεχνίτη σε μαθητή.  Από το 1920 η μέθοδος αυτή τεκμηριώθηκε και έγινε αποδεκτή στον εκπαιδευτικό χώρο, για το ξεκίνημα της μουσικής εκπαίδευσης των μικρών παιδιών.

Kατά τη διαδικασία των κατασκευών, εντάσσονται με παιγνιώδη τρόπο στοιχεία από τα σχολικά μαθήματα (μαθηματικά, γεωμετρία, φυσική, γεωγραφία, περιβαλλοντική αγωγή ιστορία κλπ) ενισχύοντας κατ’ αυτό τον τρόπο τις μαθησιακές γνώσεις των παιδιών.

Παράλληλα, αποκτούν κατασκευαστικές δεξιότητες, μαθαίνοντας να χρησιμοποιούν ποικίλα εργαλεία, ενώ ενισχύεται η λογική τους, αναπτύσσεται η ικανότητά τους για προγραμματισμό, η φαντασία τους, η παρατηρητικότητα και η εφευρετικότητά τους. Η κατασκευή μουσικών οργάνων ολοκληρώνεται με την εφαρμογή ρυθμικών και μουσικοκινητικών παιχνιδιών που εισάγουν τα παιδιά στη ρυθμική αγωγή, τα μαθαίνει να τα χρησιμοποιούν και να παίζουν απλούς ρυθμούς. Η διαδικασία αυτή τα βοηθά σταδιακά, τα βοηθά να επιλέξουν το μουσικό όργανο με το οποίο θα ήθελαν μελλοντικά να ασχοληθούν.

 

Αναλυτικά:

Η κατασκευή μουσικών οργάνων προσφέρει στο παιδί εξαιρετικές εμπειρίες και διαθεματικές γνώσεις:

  • Το παιδί δημιουργεί μέσα από τη χειρωνακτική εργασία ένα έργο που παράγει τέχνη και έχει την προσωπική του σφραγίδα. Παράλληλα αναπτύσσεται η αισθητική και οι εικαστικές τέχνες, λόγω του τελικού διακοσμητικού ρόλου των οργάνων (Σαρρής 2010)
  • Στη διαδικασία αυτή, εμπλέκεται πρακτικά με την εκμάθηση της φυσικής, αφού ανακαλύπτει τις ιδιότητες των υλικών, τους όγκους, το βάρος και την υφή, αλλά και πως παράγεται ο ήχος σε κάθε περιπτωση ταλάντωσης (χορδές, μεμβράνες, ηχεία κπ)
  • Εμπλέκεται με την εκμάθηση των μαθηματικών και της γεωμετρίας όταν καλείται να χαράξει σχήματα και να μετρήσει αποστάσεις για την τοποθέτηση τάστων σε ένα έγχορδο ή το άνοιγμα τρυπών σε ένα πνευστό.
  • Εμπλέκεται με τη γεωγραφία, όταν καλείται να αντιγράψει και να παίξει μουσικά όργανα από διάφορες χώρες και ηπείρους. Ταυτόχρονα αποκτά και πολυπολιτισμική συνείδηση καθώς μαθαίνει για τις μουσικές παραδόσεις άλλων λαών.
  • Αναπτύσσει τη λογική και την ικανότητά του να προγραμματίζει, καθώς μαθαίνει να σχεδιάζει εξ αρχής ένα τελικό προιόν που απαιτεί μια σειρά ενεργειών για να γίνει.
  • Αναπτύσσει την εφευρετικότητά του κάθε στιγμή που πρέπει να λύσει κατασκευαστικά προβλήματα που του προκύπτουν.
  • Οξύνει τη φαντασία του καθώς συχνά προκύπτουν νέες ιδέες για τη διαμόρφωση του τελικού προϊόντος. Μου έχουν τύχει περιπτώσεις παιδιά να ανακαλύπτουν ένα καινούργιο ηχητικό αντικείμενο.
  • Οξύνει την παρατηρητικότητα, καθώς το παιδί καλείται συχνά να αντιγράψει ένα μουσικό όργανο που βλέπει.
  • Το παιδί μαθαίνει τη χρήση εργαλείων και αποκτά κατασκευαστικές δεξιότητες, ανάλογα με την ηλικία του (όπως δέσιμο κόμπων, τύλιγμα σπάγγου, πλέξιμο λαστίχων, χρήση ξυλοκόλλας, κόψιμο σε σκληρά υλικά όπως χαρτονι, καλάμι και κόντρα πλακέ κλπ.)

 

*Γιώργος Γυπάκης

Μουσικός multi-instrumentalist (κρουστά, κιθάρα, ξύλινα πνευστά), τραγουδοποιός και τραγουδιστής. Ως percussionist, έχει συνεργαστεί με παραδοσιακούς κρητικούς καλλιτέχνες καθώς και με χορευτές σύγχρονου, εκφραστικού, αφρικανικού και buto χορού για πολλά χρόνια. Εγραψε και έπαιξε μουσική για θεατρικά έργα, εικαστικές παραστάσεις και χορευτικές παραστάσεις με ελληνες και ξένους χορευτές.

Παρακολούθησε ψηφιακά μαθήματα μουσικής παιδαγωγικής στο ανοιχτό Πανεπιστήμιο της Μακεδονίας. Από το 1990 κατασκευάζει μουσικά όργανα χρησιμοποιώντας ανακυκλωμένα και φυσικά υλικά και σήμερα διδάσκει την τέχνη του, σε παιδιά και ενήλικες.

Παρουσίασε για πρώτη φορά την πρότασή του για την Εκπαιδευτική Οργανοποιία στα πλαίσια του ευρωπαϊκού προγράμματος eArtinEd για την ενσωμάτωση των τεχνών στη γενική εκπαίδευση, καθώς και σε πανευρωπαϊκό συνέδριο στη Σουηδία το καλοκαίρι του 2018.

για περισσότερες πληροφορίες δείτε στο blog

Βούγκα ή bullroarer: ένα από τα αρχαιότερα ηχητικά αντικείμενα στον κόσμο

IMG_20180625_142013
Τα δύο πρώτα bullroarers που έφτιαξα, το ένα ζωγραφισμένο με ένα αυστραλέζικο θέμα από την 16χρονη κόρη ενός φίλου μου.

Η βούγκα όπως τη λέμε μεις  ή bullroarer όπως είναι παγκόσμια γνωστή ή turndun για τους ιθαγενείς της Αυστραλίας, είναι ένα από τα αρχαιότερα ηχητικά αντικείμενα και χρησιμοποιείται για τελετουργικούς και τηλεπικοινωνιακούς σκοπούς από την αρχή του πολιτισμού σε όλες τις ηπείρους της γης. Πρόκειται για ένα επίπεδο και μακρόστενο (συνήθως) κομμάτι ξύλο που περιστρέφεται στον αέρα δεμένο από ένα διπλό σπάγγο και παράγει ήχο με τη δόνηση του αέρα που προκαλεί ο σπάγγος και η περιστροφή του ξύλου γύρω από τον άξονά του. Είναι λοιπόν ένα αερόφωνο όργανο.

Για την κατασκευή του χρησιμοποιούμε μια μικρή επίπεδη τάβλα μήκους από 15-60 εκατοστά και πλάτους από 1,5 έως 7 εκατοστά . Πρέπει η τάβλα αυτή να είναι από σκληρό μασίφ ξύλο και να μην είναι πολύ ελαφριά, ούτε πολύ βαρειά, για να περιστρέφεται εύκολα. Μπορούμε να λεπτύνουμε τις ακμές της τάβλας και να δώσουμε αεροδυναμικό σχήμα στις άκρες της για να ελλατώσουμε την αντίσταση του αέρα πάνω στο ξύλο.

Η οξύτητα και η δύναμη του ήχου εξαρτάται από την ταχύτητα των στροφών της βούγκας στον άξονά της. Ανοίγουμε μια τρύπα στην άκρη του ξύλου και περνάμε ένα διπλό σπάγγο τον οποίο στρίβουμε λίγο πριν ξεκινήσουμε τις περιστροφές. Το μήκος του σπάγγου δεν πρέπει να περνάει το ύψος του βραχίονά μας, για να μην ακουμπάει στο έδαφος κατά την περιστροφή. Τέλος, μπορούμε να φτιάξουμε και μια χειρολαβή για να κρατάμε το σπάγγο και να μη μας κόβει το χέρι όταν τον γυρνάμε.

Η wikipedia αναφέρει: το bullroarer, ή ρόμβος ή turndun είναι ένα αρχαίο τελετουργικό μουσικό όργανο, μια συσκευή που χρησιμοποιείται  για την επικοινωνία σε μεγάλες αποστάσεις. Το αρχαιότερο bullroarer έχει βρεθεί στην Ουκρανία και χρονολογείται από την παλαιολιθική περίοδο, 18.000 π.Χ. Ο ανθρωπολόγος Μάικλ Μπόιντ, αναφέρει ότι έχουν βρεθεί τέτοια αντικείμενα στην Ευρώπη, την Ασία, την ινδική υπο-ήπειρο, την Αφρική, την Αμερική και την Αυστραλία.

Στην Ελλάδα
Στην αρχαία Ελλάδα ήταν ένα ιερό όργανο που χρησιμοποιήθηκε στα Διονυσιακά Μυστήρια και ειδικότερα στις τελετές της Κυβέλης και το ονόμαζαν Ρόμβο που κυριολεκτικά σημαίνει «περιστρέφεται» ή «τρεμοπαίζει» και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται σε τελετουργίες παγκοσμίως. 
Στην ελληνική παράδοση καταγράφεται και ως βουρβούνα ή βροντάρα ή βρονταλίδα, παιδικό ηχητικό παιχνίδι. Ο Φ. Ανωγειανάκης καταγράφει μια βούγκα τριγωνικού σχήματος.

Αυστραλία
Μαζί με το didgeridoo, ήταν μια εξέχουσα μουσική τεχνολογία των Αυστραλών aborigines, που τα χρησιμοποιούσαν σε τελετές σε ολόκληρη την ήπειρο όπως για παράδειγμα σε ταφές, για να αποτρέψουν τα κακά πνεύματα ή τις κακές ειδήσεις. Απο ορισμένες φυλές θεωρούνται μυστική υπόθεση των ανδρών και απαγορεύεται σε γυναίκες, παιδιά, μη μυημένους άνδρες ή σε τρίτους να το ακούνε και μάλιστα σε κάποιες περιπτώσεις με ποινή θανάτου για τους παραβάτες.
Χρησιμοποιούνται ακόμα στις τελετές μύησης των ανδρών και ο ήχος που παράγουν θεωρείται οτι αντιπροσωπεύει τον ήχο του «φιδιού του ουράνιου τόξου» δηλαδή του ίδιου του Δημιουργού. Στους πολιτισμούς της νοτιοανατολικής Αυστραλίας, ο ήχος του bullroarer είναι η φωνή της θεότητας Daramulan, και ένα επιτυχημένο bullroarer μπορεί να γίνει μόνο εάν έχει κοπεί από ένα δέντρο που περιέχει το πνεύμα του.

Δείτε εδώ πώς παίζεται το bullroarer

Αυτή η σκηνή από την εκπληκτική ταινία  Crocodile Dundee (Ο Κροκοδειλάκιας) είναι που μάλλον έκανε γνωστό το bullroarer σ’ όλο τον κόσμο. Προσέξτε το «πάω να κάνω ένα τηλεφώνημα»:

Βρετανία και Ιρλανδία

BullRoarerBritish1898

Στη Βρετανία και την Ιρλανδία, το bullroarer χρησιμοποιείται κυρίως για διασκέδαση, αν και παλαιότερα μπορεί να έχει χρησιμοποιηθεί για τελετουργικούς σκοπούς. Σε μέρη της Σκωτίας ήταν γνωστό ως «ξόρκι κεραυνού» και θεωρήθηκε ότι προστατεύει κάποιον από τους κεραυνούς. 

Σκανδιναβία

Οι σκανδιναυοί της παλαιολιθικής εποχής χρησιμοποιούσαν το bullroarer. Το 1991, οι αρχαιολόγοι  βρήκαν ένα τεμάχιο σχιστόλιθου μήκους 6,4 cm που αποδείχτηκε ότι ήταν ένα bullroarer 5000 ετών  (ονομάζεται brummer στη Σκανδιναβία).

Μάλι

Η φυλη Dogon χρησιμοποιεί  bullroarers για να ανακοινώσει την έναρξη των τελετών που διεξάγονται κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ Sigui που πραγματοποιείται κάθε εξήντα χρόνια για περίοδο επτά ετών. Ο ήχος έχει αναγνωριστεί ως η φωνή ενός προγόνου από τον οποίο κατεβαίνουν όλοι οι Dogon.

Πολιτισμός Māori (Νέα Ζηλανδία)

Το pūrerehua είναι το παραδοσιακό bullroarer των Māori.  Το όνομά του προέρχεται από τη λέξη Māori για το σκώρο. Κατασκευασμένα από ξύλο, πέτρα ή κόκκαλο και προσαρτημένα σε μια μακρά χορδή, τα όργανα χρησιμοποιούνταν παραδοσιακά για τη θεραπεία ή την πρόκληση βροχής.

Ιθαγενεις Βόρειας Αμερικής

Σχεδόν όλες οι αυτόχθονες φυλές στη Βόρειο Αμερική χρησιμοποίησαν bullroarer σε θρησκευτικές και θεραπευτικές τελετές και ως παιχνίδια.
Στη Βόρεια Αλάσκα τα bullroarers των Inupiat είναι γνωστα ως imigluktaaq ή imigluktaun και περιγράφονται ως ηχητικό παιχνίδι από κόκαλο ή ξύλο και πλεγμένο σύρμα.

Ιθαγενής Νότιας Αμερικής

Οι Σαμάνοι της λεκάνης του Αμαζονίου, για παράδειγμα στον πολιτισμό Τούπι, Καμαγιούρα και Μπορόρο, χρησιμοποιούσαν bullroarers ως μουσικό όργανο για τελετουργίες. Στις γλώσσες των Tupian, το bullroarer είναι γνωστό ως hori hori.

(πηγή: wikipedia)

«Παίζοντας» με τους ενήλικες!

_MG_6992Ασε με να «γεμίσω» το χώρο σου. Οχι με τα  κιλά μου, αλλά με την ενέργειά μου και την κίνηση. Μου αρέσει να ελέγχω την αύρα του χώρου, διοχετεύοντας όση ενέργεια και αγάπη έχω γι αυτό που κάνω.

Οταν ξεκίνησα αυτό το Blog, έγραψα το πρώτο κείμενο με τίτλο:

«Θες να παίξουμε;»

Το δικό μου παιχνίδι απευθύνεται σε παιδιά όσο και σε ενήλικες.

Το παιχνίδι της μουσικής ανατρέφει τα παιδιά και  θεραπεύει τους ενήλικες. Οταν βλέπω περίεργα, εντυπωσιασμένα μα πιο πολύ χαρούμενα πρόσωπα γύρω μου, ξέρω ότι έχω πετύχει. Ακόμα κι αν δεν καταφέρνω να βρω συνεργάτες για να παίξω ο ίδιος μουσική -είναι πολλά χρόνια τώρα που παίζω μόνος- έχω βρει τη διέξοδό μου: παίζω μ’ένα σωρό όμορφο κόσμο στα εργαστήριά μου, μαθαίνοντάς τους να φτιάχνουν απλά ηχητικά αντικείμενα – μουσικά όργανα και να κάνουν μουσική μ’αυτά. Και μπορώ να σου πω, πως δεν υπάρχει κάτι πιο ευχάριστο σ’ αυτές τις συναντήσεις από το να βλέπεις τους ενήλικες να ξαναγίνονται παιδιά.

_MG_7032Οπως εδώ, στις φωτογραφίες αυτές από το σεμινάριο ρυθμού και κρουστών του Γιάννη Παπατζανή, όπου κλήθηκα να παρουσιάσω το πώς, από ανακυκλώσιμα υλικά μπορείς να παράγεις ήχο, πώς μπορείς να φτιάξεις μουσικά όργανα από τα σκουπίδια, πολύ εύκολα και πολύ γρήγορα. Αγαπημένη στιγμή στο τέλος του εργαστηρίου, όταν με την προτροπή και τη συμμετοχή του δασκάλου τους, όλοι οι εκπαιδευόμενοι του σεμιναρίου έπαιξαν ρυθμούς με τις κατασκευές μου και χόρεψαν γύρω από τον «πάγκο» του εργαστηριού σαν ινδιάνοι σε τελετή με το σαμάνο στη μέση ή καλύτερα, σαν πρωτόγονοι που ανακαλύπτουν τη γλώσσα της ψυχής τους μέσα από το ρυθμό.

Αν θες κι εσύ να παίξουμε, αν θες να σου «γεμίσω» το χώρο με κίνηση και ήχο,  επικοινώνησε μαζί μου μέσα από αυτό το blog ή τη σελίδα μου στο facebook.

Περισσότερα για το σεμινάριο Ρυθμού και Κρουστών εδώ

Κι εδώ ένα βιντεάκι με αποσπάσματα από όλο το σεμινάριο

Εργαστήριο οργανοποιίας με ανακυκλώσιμα υλικά στο Σεμινάριο Ρυθμού και Κρουστών του Παν/μίου Κρήτης

_MG_6965Με ενδιαφέρον και αξιοσημείωτη συμμετοχή ολοκληρώνεται ο κύκλος σεμιναρίων για το ρυθμό και τα κρουστά, που υλοποιεί το Πανεπιστήμιο Κρήτης σε συνεργασία με τη Περιφέρεια Κρήτης, στο Ηράκλειο, στα Χανιά και στο Ρέθυμνο.

Εισηγητής του προγράμματος είναι ο μουσικός, Γιάννης Παπατζανής, και υπεύθυνη συντονισμού η μουσικός Ανθή Φουρκή. Προσκεκλημένοι εισηγητές, η χορογράφος Μέτη Παναγιωτοπούλου, ο Γιώργος Γυπάκης (κατασκευή μουσικών οργάνων από ανακυκλώσιμα υλικά) και οι μουσικοί Δημήτρης Σιδερής και Γιώργος Ζαχαριουδάκης.
Στο Ηράκλειο το πρόγραμμα συντονίζει ο εκπαιδευτής ενηλίκων Κωστής Φλουρής (Περιφέρεια Κρήτης), ενώ στα Χανιά υλοποιείται σε συνεργασία με την Πολιτιστική Εταιρεία Κρήτης και την Αντιπεριφέρεια Χανίων.

_MG_7049_MG_6980

Πρόκειται για ένα καινοτόμο εκπαιδευτικό πρόγραμμα που απαντά στην ανάγκη για διαρκή επιμόρφωση και επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό του τόπου, διευρύνοντας την ανάπτυξη και την προαγωγή της ρυθμικής ικανότητας και της μουσικής αντίληψης των συμμετεχόντων.
Πεντακόσιοι τριάντα (530) συμμετέχοντες και συμμετέχουσες από τις τρείς Περιφερειακές Ενότητες, στην πλειονότητά τους εκπαιδευτικοί Γενικής και Ειδικής Αγωγής όλων των ειδικοτήτων, φοιτητές του Πανεπιστημίου Κρήτης σε Ρέθυμνο και Ηράκλειο και του Πολυτεχνείου Κρήτης στα Χανιά καθώς και επαγγελματίες υγείας, έχουν την ευκαιρία να αναπτύξουν προσωπικές, κοινωνικές και επαγγελματικές δεξιότητες μέσα από την διερεύνηση της σχέσης τους με τον ρυθμό, τη μουσική και τα κρουστά.
Οι συμμετέχοντες στο σεμινάριο καλούνται να αναπτύξουν τις ικανότητές τους πάνω στην ανάλυση και την κατανόηση του ρυθμού μέσα από την αρχαία ινδική τέχνη φωνητικής εκφοράς ρυθμικών συλλαβών (konnakol) και να συνθέτουν ρυθμικά μοτίβα, τα οποία θα διδάξουν στους υπόλοιπους συμμετέχοντες, δοκιμάζοντας και ταυτόχρονα εξασκώντας τις διδακτικές τους ικανότητες και πρακτικές. Επίσης, μαθαίνουν τεχνικές σε κρουστά μουσικά όργανα από μουσικές παραδόσεις της Μεσογείου (framedrums, νταουλάκι, στάμνα και cajon), καθώς και κατασκευή μουσικών οργάνων από ανακυκλώσιμα υλικά (upcycling), αλλά και body percussion (ο τρόπος που το ανθρώπινο σώμα χτυπώντας με συγκεκριμένο τρόπο και σε διαφορετικά σημεία, παράγει ποικιλία ήχων και ρυθμών).

Απώτερος παιδαγωγικός στόχος του προγράμματος είναι η ολιστική, βιωματική, έκφραση του ρυθμού να εμπλουτίσει την παρουσίαση των μαθησιακών αντικειμένων όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης, την επικοινωνία και τη δημιουργικότητα στην παιδαγωγική πρακτική, την ποιότητα των σχέσεων μαθητή – δασκάλου – γονιού, θεραπευτή – θεραπευόμενου, σε μια προσπάθεια μετασχηματισμού της κοινωνίας σε μια ζωντανή και με ταυτότητα κοινότητα δημιουργίας, προσωπικής έκφρασης και επικοινωνίας με τον εαυτό μας και τους άλλους και τελικό ζητούμενο την ανάπτυξη και τη συνοχή της τοπικής κοινωνίας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην πολυπολιτισμική διάσταση του προγράμματος και στην προαγωγή της κοινωνικής-παιδαγωγικής ένταξης των νέων μεταναστών καθώς και στην αλληλεπίδραση μεταξύ των συμμετεχόντων και στην ανάπτυξη ομαδοσυνεργατικού πνεύματος.
Το πρόγραμμα διεξάγεται σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Κρήτης και συγκεκριμένα με το εργαστήρι Ψυχολογίας και Ειδικής Αγωγής, με επιστημονικό υπεύθυνο τον καθηγητή Ψυχολογίας στο Παιδαγωγικό Τμήμα, Ηλία Κουρκούτα, το εργαστήριο Κοινωνικής και Οπτικής Ανθρωπολογίας με επιστημονικό υπεύθυνο τον καθηγητή Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο τμήμα Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών, Γιώργο Νικολακάκη, το τμήμα Φιλολογίας, με επιστημονικό υπεύθυνο τον Επίκουρο Καθηγητή Θεατρολογίας του Τμήματος Φιλολογίας, Μανώλη Σειραγάκη

Σημαντική για την εξέλιξη του σεμιναρίου στο Ρέθυμνο κρίνεται η συμβολή ως συμμετέχοντα σε αυτό, του καθηγητή του Παιδαγωγικού τμήματος Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης, Μάριου Πουρκού.

Περισσότερα για το εργαστήριό μου εδώ

Μουσική Παιδαγωγική και οι Τέχνες στην Εκπαίδευση: οι 6 μήνες που με γύρισαν στα «θρανία»

New-logo-02
το λογότυπο του e-ARTinED

Υπάρχουν 2 λόγοι που δεν έγραψα σχεδόν τίποτα στο blog το τελευταίο εξάμηνο: ο ένας είναι ότι παρακολούθησα συμπυκνωμένα 3 εξάμηνα ψηφιακών διαλέξεων Μουσικής Παιδαγωγικής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, ώστε να αποκτήσω τη γνώση που χρειάζομαι για να πλαισιώσω τα εργαστήρια οργανοποιίας μου με ρυθμικούς αυτοσχεδιασμούς.

Είχα την ευκαιρία να μάθω στη θεωρία και στην πράξη τις σύγχρονες μουσικοπαιδαγωγικές θεωρίες αλλά και πώς πρέπει να διδάσκεται η μουσική αγωγή με βάση το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών της Α’βάθμιας και Β’βάθμιας εκπαίδευσης. Ημουνα τυχερός γιατί τα μαθήματα της εκπληκτικής Λελούδας Στάμου, κατέρριψαν μύθους για τη μουσική μου παιδεία,  μύθους που με βασάνιζαν πάντα και κρατούσαν την αυτοπεποίθησή μου (ως μουσικό) στον πάτο. Ποτέ δεν είν’ αργά.

Ο δεύτερος λόγος είναι η συμμετοχή μου στο ευρωπαϊκό project e-ARTinED όπου εκπαιδεύτηκα μέσω μιας ψηφιακής πλατφόρμας που έχει στήσει το Πολυτεχνείο Κρήτης, στο να ενσωματώνω τη διδασκαλία των τεχνών (όπως μουσική, χορός, εικαστικά και ψηφιακά μέσα) στα μαθήματα γενικής παιδείας του δημόσιου σχολείου, όπως μαθηματικά, γλώσσα, ιστορία, φυσική, γεωγραφία κλπ.

Η συμμετοχή μου σ’αυτό το εκπαιδευτικό πρόγραμμα μου έδωσε τη δυνατότητα να αναπτύξω μιαν ιδέα που ονομάζω «Εκπαιδευτική Οργανοποιία» και να αναδείξω τις εκπαιδευτικές δυνατότητες και τα ωφέλη στη διανοητική ανάπτυξη των παιδιών που μπορεί να έχει, αυτή η συμπληρωματική στη μουσική εκπαίδευση τέχνη, η οργανοποιία.

Σαν επιστέγασμα όλων αυτών, μου δόθηκε η ευκαιρία να διδάξω κι εγώ μέσω του ίδιου προγράμματος, σε εκπαιδευτικούς απ’ όλη την Ευρώπη το αντικείμενο της «Εκπαιδευτικής Οργανοποιίας» κάτι που ελπίζω να τεκμηριώσω ακόμα καλύτερα στο αντίστοιχο διεθνές συνέδριο που θα γίνει το καλοκαίρι στη Σουηδία και στο οποίο θα παρουσιάσω ένα σχετικό workshop.

Ηταν λοιπόν ένα άκρως ενδιαφέρον εξάμηνο και θα προσπαθήσω στις επόμενες αναρτήσεις μου αλλά κυρίως στα επόμενα σεμινάρια και εργαστήρια που θα κάνω, να μεταφέρω όσα σημαντικά έμαθα – από σημαντικούς δασκάλους.

Piano World

Ενα site για πιανίστες, με πολλές ενδιαφέρουσες πληροφορίες για το πιάνο. Το καλύτερο μέρος του site είναι ένα virtual piano όπου μπορείς να μάθεις όλες τις σκάλες και τις συγχορδίες του οργάνου.

www.pianoworld.com

Εργαστήριο οργανοποιίας για εκπαιδευτικούς σε σεμινάριο του ΚΠΕ Βάμου

27072765_1165867243547259_9216096095919656226_nΕργαστήριο κατασκευής μουσικών οργάνων με ανακυκλώσιμα υλικά στήθηκε στα πλαίσια του Σεμιναρίου του Περιφερειακού Δικτύου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για την Ανακύκλωση που διοργάνωσε το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Βάμου στις 26-27 του Γενάρη. Το εργαστήριο παρακολούθησαν εκπαιδευτικοί της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης απ’ όλη την Κρήτη, που συμμετέχουν ή θέλουν να συμμετάσχουν σε προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.

27355982_1165866940213956_4685853703928547114_oΠιό συγκεκριμένα, το Σεμινάριο – Συνάντηση του Περιφερειακού Δικτύου ΠΕ «Αλλάξτε συμπεριφορές… ΑνακυκλωS.O.S.τε!» υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της Πράξης «ΚΕΝΤΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΚΠΕ)-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» μέσω του  Επιχειρησιακού Προγράμματος  «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ»  με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σε συνεργασία με την Περιφερειακή Ενότητα Χανίων και τους Υπεύθυνους Σχολικών Δραστηριοτήτων των Διευθύνσεων ΠΕ και ΔΕ της Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης Κρήτης. Σκοπός του Σεμιναρίου ήταν η ενίσχυση των δράσεων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στα σχολεία. Στόχος είναι η ανταλλαγή εμπειριών, ιδεών και γνώσεων μεταξύ των εκπαιδευτικών που συμμετέχουν, η παροχή γνώσεων και τεχνικών ευαισθητοποίησης μαθητών, εκπαιδευτικών και της τοπικής κοινωνίας για τη μείωση των απορριμμάτων, την επαναχρησιμοποίηση υλικών, την κομποστοποίηση και την ανακύκλωση. Στο Σεμινάριο αυτό συμμετέχουν εκπαιδευτικοί του Δικτύου αλλά και εκπαιδευτικοί που ενδιαφέρονται να υλοποιήσουν σχετικό πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και να συμμετάσχουν στο Δίκτυο.

27164498_1165867410213909_5110709422877742998_o

Εκτός από το δικό μου Εργαστήριο, έγιναν ακόμα:

Εργαστήριο Θεατρικού Παιχνιδιού από το ΚΠΕ Ιεράπετρας, Εργαστήριο Ανακύκλωσης Χαρτιού από το ΚΠΕ Αρχανών και Εργαστήρι – Οικοθέατρο Σκιών με ανακυκλωμένα υλικά με το Νίκο Μπλαζάκη, Καραγκιοζοπαίκτη-μουσικό (βλέπε φωτογραφίες πιο κάτω).

27072965_1165867196880597_4555630054987269640_n27024037_1165867126880604_5089205840459427614_o27023769_1165867010213949_1930863730389676383_o

27654369_1165866410214009_1168805296844755073_n27540174_1165865313547452_800356425682391894_n27073077_1165865916880725_174853065012973144_n

Βιωματικό εργαστήρι για την ιστορία της μουσικής – ένα πρωτότυπο μουσικό μάθημα στη Θεατροχώρα

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Η ανακάλυψη της μουσικής και η εξέλιξή της από την παλαιολιθική εποχή ως την εποχή του Μινωικού πολιτισμού ήταν το θέμα ενός πρωτότυπου μουσικού μαθήματος που πραγματοποιήθηκε στη Θεατροχώρα. Το μάθημα έγινε από το Γιώργο Γυπάκη στα πλαίσια του προγράμματος “Θέατρο και Τέχνες με ψηφιακές τεχνολογίες” που υλοποιεί η Θεατροχώρα σε συνεργασία με το Πολυτεχνείο Κρήτης.

Το μάθημα που ήταν σε μορφή βιωματικού εργαστηρίου, αφορούσε τη σύνδεση της ιστορίας της μουσικής με την ιστορία του πολιτισμού στον ελλαδικό χώρο και ιδιαίτερα στην Κρήτη, από την προϊστορική εποχή έως τη μινωική περίοδο. Το παρακολούθησαν παιδιά της Γ’, Δ’ και Ε’ δημοτικού. Γνωστικό αντικείμενο του μαθήματος ήταν η γέννηση του πολιτισμού και η ανακάλυψη της μουσικής μέσα από την ανακάλυψη των ήχων του σώματος και των πρώτων μουσικών οργάνων. Στόχος ήταν να αποκτήσουν τα παιδιά βασικές γνώσεις για την ιστορία της μουσικής, να «επανεφεύρουν» τα πρώτα μουσικά όργανα ανακαλύπτοντας τρόπους να παράγουν ήχο, με τα αντικείμενα καθημερινής χρήσης των περιόδων εκείνων (από την παλαιολιθική έως την εποχή του χαλκού). Ταυτόχρονα τα παιδιά διδάχτηκαν οργανοποιία, κατασκεύασαν δηλαδή ενδεικτικά όργανα της εποχής εκείνης (κρουστά, πνευστά και έγχορδα) και αυτοσχεδίασαν παίζοντάς τα. Εμαθαν ακόμα πώς να παράγουν ρυθμό με ηχηρές κινήσεις, πώς να αυτοσχεδιάζουν τραγουδώντας τις υποτιθέμενες εμπειρίες τους της καθημερινής ζωής . Ανάμεσα στις δραστηριότητες του μαθήματος οι οποίες περιλάμβαναν εκτός από την οργανοποιία και ακρόαση μουσικής, παιχνίδια εμψύχωσης, μίμησης και χορού, γινόταν αφήγηση ιστοριών και διαλογική συζήτηση με τα παιδιά.

Το μάθημα οργανώθηκε με το σκεπτικό της εφαρμογής της μουσικοπαιδαγωγικής μεθόδου Coleman, που αναπτύσει τη βιωματική σχέση των παιδιών με τα μουσικά όργανα και τη μουσική τέχνη (βλέπε εδώ) με παράλληλη αξιοποίηση των σύγχρονων μουσικοπαιδαγωγικών εργαλείων, όπως αναπτύσσονται στο αναλυτικό πρόγραμμα του δημόσιου σχολείου.