Σεμινάρια – Εργαστήρια

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
νουνούρες από χοχλιούς!

 Εργαστήριο Οργανοποιίας για παιδιά

Ενα εργαστήριο ιδανικό για παιδιά (και για τους γονείς τους, αλλά και για εκπαιδευτικούς που θέλουν να πάρουν ιδέες για τη δουλειά τους) κατασκευής μουσικών οργάνων και ηχητικών αντικειμένων με φυσικά και ανακυκλώσιμα υλικά. Δείχνω πως κατασκευάζονται, αλλά και πως παίζονται, μέσα από διάφορα απλά μουσικά παιχνίδια. Το σεμινάριο αυτό που βασίζεται σε εμπειρικές γνώσεις, συμπίπτει με τις σύγχρονες μουσικοπαιδαγωγικές αντιλήψεις (Coleman, Kodaly, Orff) αλλά εστιάζει μόνο στο κομμάτι που αφορά την επαφή των παιδιών με τους πρωταρχικούς μουσικούς ήχους και την αντίληψή τους μεσα από την κατασκευή και το παίξιμο αυτοσχέδιων μουσικών οργάνων.   Παράλληλα αναπτύσσεται η περιβαλλοντική τους ευαισθησία καθώς μαθαίνουν να κατανοούν και να σέβονται τη φύση γνωρίζοντας τη μουσικότητα των ήχων της και να την προστατεύουν αξιοποιώντας ανακυκλώσιμα υλικά για την κατασκευή οργάνων. Τέλος, εντρυφούν στην μουσική μας παράδοση καθώς μαθαίνουν να φτιάχνουν και να παίζουν τα πιο απλά όργανα της παραδοσιακής ελληνικής μουσικής (όπως η μαντούρα, η φλογέρα, η αρτυκόλυρα, η νουνούρα, το σείστρο, το τουμπελέκι, κρόταλα, κουδούνια, ζίλια κ.α.).

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
νουνουρες (Kazoo) από καλάμι

Βάλτε λοιπόν τα υλικά – βάζω τα εργαλεία και ξεκινάμε!

Είναι πάρα πολλά τα υλικά που χρησιμοποιούμε και πολλά από αυτά μπορούν να μαζέψουν τα παιδιά πριν το εργαστήριο. Ας πούμε:

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Παίζοντας με τα κουτιά του νεσκαφέ

Υλικά που παίζονται μόνα τους: κυλινδρικά μεταλλικά κουτιά (νες καφέ, μπισκότα κ.α.), ναυλον σακούλες, λαμαρίνες, Ταψιά, Κατσαρολικά, Ηλεκτρολογικά σπιράλ, Ξύλινα κουτιά, Καράφες, Πλαστικοί σωλήνες, Κουτάλια, Πήλινες γαβάθες, Πήλινες γλάστρες, Τσόφλια Καρύδας, μπουρούδες (μεγάλα όστρακα), Καλάμια διαφόρων μεγεθών

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Ενα προειροφτιαγμένο thunder stick

Κι ακόμα: παλιές εφημερίδες, ξυλάκια παγωτού, οδοντογλυφίδες, ξύλινα μανταλάκια, κορδόνια, σύρματα, πλαστικά και μεταλλικά καπάκια από μπουκάλια, καρύδες (καθαρισμένες κατά προτίμηση), φλασκιά κολοκύθες, μεμβράνες, μπαλονια, τσιγαρόχαρτα, άδεια κελύφη σαλιγκαριών, χωνιά, μονωτικές ταινίες, χάρτινοι κύλινδροι, χαρτόνια, καρυδότσουφλα, λάστιχα διαφόρων μεγεθών και παχών, σαμπρέλες, κορδέλες, ξύλινες χάντρες, κουτιά παπουτσιών, σπάγγο, λεπτά ελατήρια, κοντάρια από σκούπες, κομμάτια σκληρού ξύλου, χαρτονένια κουτιά τύπου lavache quri, πεταλίδες και κάθε είδους όστρακο, ξεραμένοι σπόροι καρπών, συρμάτινες κρεμάστρες, μεταλλικά κουδούνια, κουτάκια από smarties, φύλλα χαλκού, χαλκοσωλήνες, πετονιά, πλαστικά μπουκάλια νερού, σουρωτήρια, πλαστικά ποτήρια.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Αυτό το…shaker, από καπάκια, σύρμα και καλάμι φτιάχτηκε μέσα σε 3-4 λεπτά!

Υλικα που μας βοηθούν να συνδέουμε τα κομμάτια μας όπως κολλητικές ταινίες, κορδόνια, σπάγγοι, συρματάκια, κορδέλες, κόλλες, ψαρόκολλα κ.α.

Υλικά για γέμιση και κουδούνισμα: Χαρουπόσποροι, φακές, καλαμπόκι, ρύζι, άμμος, φασολάκια, ρεβύθια

Υλικά για να φτιάξουμε μπαγκέτες: φελοί, καβίλιες, ξυλάκια για σουβλάκια
Κουτάλια, κουρελόπανα, Βαμβάκι, στρογγυλά πινέλα, κλαδάκια ελιάς

Κι αυτά είναι μόνο μερικά από τα υλικά που χρησιμοποιούμε.

ΟK, μαζέψαμε τα υλικά. Τί κάνουμε τώρα;

Τί όργανα φτιάχνουμε; Καταρχήν, ο,τιδήποτε μπορεί να βγάλει ήχο και να χρησιμοποιηθεί σα μουσικό όργανο. Μπορούμε να χωρίσουμε τα όργανα ανα κατηγορίες, δηλαδή ιδιόφωνα, χορδόφωνα, μεμβρανόφωνα και αερόφωνα ή κατά ομάδες (γεωγραφικές, θεματικές, ορχηστρικές). Για παράδειγμα:

Κρητικά: Αρτικόλυρα, σφυροχάμπιολο, μαντούρα, τουμπί

Αρχαία ελληνικά: Λύρα, άρπα, σείστρο, αυλός του πανός, δίαυλος, αυλός, κρόταλα, σάλπιγγα, μπουρού, τύμπανον (νταϊρες)

Οργανα που μιμούνται ήχους της φύσης: Μαράκες, Ξύστρα ή Quiro, Φύλλο, Κρόταλα, Κουρτίνες, Rain Stick, Thunder stick, Ocean drum, μουγκρινάρα ή quicca, κρόταλα,  φλογέρα-τρόμπα, σφυρίχτρες, νουνούρα, γουργούρα, jingle sticks, μαστίγιο

Οργανα για Jug Band: Jug, Washtub bass, kazoo, washboard (πλύστρα), κουτάλια, κόκκαλα κρόταλα, jaw harp ή μουσικό τόξο

Οργανα μόνο με ανακυκλώσιμα υλικά: Μαράκες, Σείστρα, κρόταλα, κουρτίνες, καμπάσα, σέκερε, rain sticks, jingle bells, jingle sticks, Μουσικά μπαστούνια, καστανιέτες, ζίλια, κασετίνες, κόκαλα-κρόταλα, κουτάλια, σήμαντρα, κλάβες, gong, ταψια-τσικάλια, καμπάνες, λέρια, κρόταλο από καρυδότσουφλο, καχόν από χαρτόκουτα, ξύστρα από χάντρες, Bop o phone

Ελληνικά ιδιόφωνα: Σείστρα, κρόταλα, ζίλια, σήμαντρο, κουτάλια, ρεντέλα, μασές, καμπάνες, λέρια, κομπολόι, ποτηράκια, κότα, μουγκρινάρα, γουργούρα, νουνούρα, φύλλο,

Απλά ελληνικά παραδοσιακά όργανα: μπαγλαμάς, αρτικόλυρα, διολί, άρπα, πολύχορδο, μαντούρα, φλογέρα, σφυροχάμπιολο, μπουρού, σφυρίχτρες, αυλός, αυλός του πανός, καλαμάκι όμποε, κλαρίνο.

World Music: Μαράκες, κλάβες, καστανιέτες, μπογκάκια, ντέφι, μπεριμπάο, κασετίνα, ξύστρα, κουίκα, bendir, τουμπελέκι, didjeridoo, και πολλά, πολλά άλλα!

 

OLYMPUS DIGITAL CAMERAΠρώτα όμως παρουσιάζω στα παιδιά τα αντικείμενα που από μόνα τους μπορούν να βγάλουν μουσικό ήχο (αυτοσχέδια όργανα). Μετά τους δείχνω πως μπορούν να συνθέσουν αυτά τα αντικείμενα με άλλα για να φτιάξουν καινούργια ηχητικά αντικείμενα και όργανα. Κάνουμε κατασκευές μαζί: με τα υλικά που έχει φέρει το κάθε παιδί (και αυτά που έχω φέρει εγώ φυσικά) φτιάχνουμε τα όργανα που στο τέλος θα κρατήσουν τα παιδιά. Υπάρχουν όργανα που φτιάχνονται με ελάχιστα εργαλεία και άλλα, που χρειάζονται εργαλεία πρέπει να τα χειρίζονται  ενήλικες ή έφηβοι (πχ κοπίδια, ψαλίδια, κόφτες, σουβλιά)…. 

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Μαντούρες

Οσο προχωράνε οι κατασκευές το κάθε παιδί μαθαίνει να παίζει το όργανο που έφτιαξε, τα προτρέπω να κάνουν ανταλλαγές μεταξύ τους κι αν προλάβουμε παίζουμε μουσικά παιχνίδια – όπως quiz με τους ήχους της φύσης που μιμούνται τα όργανά μας, αφήγηση ιστοριών – παραμυθιών με ήχους και μουσικές ή απλά αυτοσχεδιάζουμε παίζοντας απλά όλοι μαζί μουσική!

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
ένα Talking Drum φτιαγμένο από γλάστρες

Η μουσική που μπορούν να παίξουν τα μικρότερα παιδιά με τα όργανα αυτά οδηγεί σε πρωτόλεια ακούσματα και μέσω αυτών γίνεται όχημα δημιουργικής έκφρασης των παιδιών (και των ενηλίκων). Η ευκολία χρήσης των οργάνων, επιτρέπει σε όλα τα παιδιά να νιώσουν τη χαρά της μουσικής (βασική αρχή του παιδαγωγικού συστήματος Orff είναι ότι δεν υπάρχουν άμουσα παιδιά) να αναπτύξουν βασικές δεξιότητες και να εκφράσουν τον ψυχισμό τους (Δ. Αντωνακάκης – Ε. Χιωτάκη Μουσική Παιδαγωγική, Καστανιώτης).

Μια τάξη εφήβων πάλι, μπορεί να χωριστεί σε ομάδες εργασίας στις οποίες θα ανατεθούν πιο περίπλοκες κατασκευές, που μπορεί να συνεχιστούν στο σπίτι. Κατασκευες που αναπτύσσουν τη φαντασία, προάγουν τη συνεργατικότητα, αξιοποιούν δεξιότητες, ακόμα και γνώσεις φυσικής ή μαθηματικών και που μπορεί να καταλήξουν στη δημιουργία μουσικών συνόλων!

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Η μπουρού

 

Αν σας αρέσουν όλα αυτά, επικοινωνήστε μαζί μου!

Κράτα το